جمعى از نويسندگان
142
مجموعه مقالات برگزيده كنگره بزرگداشت آيت الله سيد على آقا قاضى (ره) (فارسى)
نهايى تلقى مىكنند . عرفان و معنويت سفارش شده او خدا محور ، شريعت محور است ، چگونگى ، كمّ و كيف حركت در اين محور كه به وصال و فناى در حق متعال مى انجامد جز در چارچوب آموزههاى قرآن و عترت در جاى ديگر تعريف نشدهاست . او عارفى روشن ضمير است كه نه بدنبال نام ونشان دنياست و نه كسى است كه عرفان را براى عرفان مىخواهد . بفرموده ابن سينا كسى كه عرفان را براى عرفان بخواهد مشرك شده و قائل به ثانى است : من آثر العرفان للعرفان فقد قال بالثانى « 1 » . علاوه بر اين ، روش آقاسيدعلى قاضى تقويت نفس نيز نيست ، كه امروزه برخى گروهها با اعمال خاصى بدنبال آن هستند ، بلكه هدف او از عرفان و صدور دستورالعمل عبور از نفس و رهايى از انائيت و وصول به حقيقت توحيد ولقاى پروردگار است . انسان در اين طريق خود را هيچ مىداند و اگر لحظه در وادى انائيت افتد جز خذلان وهلاكت ابدى چيزى نصيب اش نخواهد شد . بنابراين بايد به دنبال راهى رفت كه دعوت كننده به آن راه در دعوت خود صادق و از طرف شريعت مجاز باشد . خداوند در سورره احزاب پيامبر را دعوت كننده به سوى خدا وچراغى نورانى معرفى مىكند : يا أَيهَا النَّبِى إِنَّا أَرْسَلْناكَ شاهِداً وَ مُبَشِّراً وَ نَذيراً ( 45 ) وَ داعِياً إِلَى اللَّهِ بِإِذْنِهِ وَ سِراجاً مُنيراً ( 46 ) . پيامبران ، امامان و عارفان در اين مسير داعيان واقعى بوده و مردم را به اين سو فرا خوانده اند . آنان آنچه را كه حق تعالى دستور داده است مى گويند و هرگز چيزى از نزد خود نمىگويند : إِنَّا أَنْزَلْنا إِلَيكَ الْكِتابَ بِالْحَقِّ لِتَحْكُمَ بَينَ النَّاسِ بِما أَراكَ اللَّهُ وَ لا تَكُنْ لِلْخائِنينَ خَصيماً ( نساء / 105 ) ، ما اين كتاب را به حق بر تو نازل كرديم ؛ تا به آنچه خداوند به تو آموخته ، در ميان مردم قضاوت كنى ؛ و از كسانى مباش كه از خائنان حمايت نمايى ! بنابراين سخن ودستورالعمل پيامبر آن است كه خداوند مى گويد ، لذا در آيه 105 سوره نساء خطاب به پيامبر فرمود : إِنَّا أَنْزَلْنا إِلَيكَ الْكِتابَ بِالْحَقِّ لِتَحْكُمَ بَينَ النَّاسِ بِما أَراكَ اللَّهُ ، ما اين كتاب را به حق بر تو نازل كرديم ؛ تا به آنچه خداوند به تو آموخته ، در ميان مردم قضاوت كنى . آنگاه كه دستورالعمل و معرفت نفس مبتنى بر اصول شريعت شد انسان مستغرق در خواست خداشده و انائيت را رها مىكند وجز معشوق كسى را نمى بيند و هر مقامى را مقام بندگى حق راه مىداند . نگارنده ابتدا در صدد بود تا مقايسه اى بين دستورالعملهاى عرفانهاى نوظهور با دستورالعمل و شيوههاى آقاسيد على قاضى به عمل آورد ، اما چون دريافت كه به حقيقت مقايسه آنان معالفارق بوده و ميان ماه من و ماه گردون تفاوتهاى زيادى وجود دارد ، ورود به اين وادى را جفا در حق اين عارف ربانى كه شريعت محور است مىداند . از اينرو شيوه مقايسه را
--> ( 1 ) - شرح الاشارات و التنبيهات ، ج 3 ص : 390